WordPress & Hosting Terimleri
CDN nedir?
CDN (Content Delivery Network), site dosyalarının kopyalarını dünyanın farklı noktalarındaki sunucularda tutan dağıtım ağıdır. Ziyaretçi siteyi açtığında görsel, stil ve betik dosyaları en yakın noktadan sunulur. Mesafe kısaldığı için sayfa daha hızlı yüklenir ve ana sunucunun yükü azalır. Türkçede içerik dağıtım ağı denir.
CDN nasıl çalışır?
Ziyaretçi siteyi açtığında istek doğrudan ana sunucuya gitmez, ağın en yakın düğümüne düşer. Bu düğüm dosyanın bir kopyasını tutuyorsa onu hemen gönderir. Tutmuyorsa ana sunucudan bir kez alır, kendi belleğinde saklar ve sonraki isteklerde oradan sunar. İstanbul’daki bir sunucudan yayın yapan sitenin Berlin’deki ziyaretçisi, aradaki fiziksel mesafeyi her dosya için yeniden kat etmemiş olur.
Hangi dosyalar önbelleğe alınır?
Kural olarak değişmeyen dosyalar önbelleğe uygundur. Görseller, yazı tipleri, stil dosyaları ve betikler bu gruba girer. Sepet, hesabım ve ödeme gibi kişiye özel sayfalar önbelleğe alınmamalıdır, aksi halde bir kullanıcının gördüğü sayfa başkasına sunulabilir. Modern kurulumlarda statik olmayan sayfalar için de kısa süreli önbellek kullanılır ama oturum açmış kullanıcılar bu kuralın dışında tutulur.
Hız dışındaki faydalar
CDN yalnız hızlandırmaz. Trafiğin ana sunucuya ulaşmadan filtrelenmesi sayesinde yoğun saldırı denemeleri büyük ölçüde kenarda karşılanır. Ani trafik artışlarında da ana sunucu aynı yükü görmez, bu yüzden kampanya günlerinde site ayakta kalır. Çoğu sağlayıcı görsel boyutlandırma ve modern format dönüştürme gibi işleri de kenarda yapar, böylece ziyaretçiye daha küçük dosyalar iner.
Kurulumda dikkat edilecekler
- Önbellek süresini dosya türüne göre ayarlamak, güncellenen dosyalar için sürüm işareti kullanmak
- Yönetim paneli ve ödeme akışını önbellek dışında bırakmak
- Sertifikanın hem ağ hem ana sunucu tarafında geçerli olduğundan emin olmak
- İçerik güncellendiğinde önbelleği temizleyecek bir yordam kurmak
- Ziyaretçinin gerçek adresinin sunucu kayıtlarına doğru düştüğünü doğrulamak
Her site için gerekli midir sorusunun cevabı ise koşulludur. Ziyaretçilerinin neredeyse tamamı sunucusuyla aynı ülkede olan küçük bir site, dağıtım ağından hissedilir bir hız kazancı görmeyebilir. Buna karşılık görsel yoğun sitelerde, farklı ülkelere satış yapan mağazalarda ve trafiği dalgalanan kampanya sayfalarında fark belirgindir. Karar verirken ziyaretçilerin coğrafi dağılımına ve sayfa ağırlığına bakmak, genel bir tavsiyeyi uygulamaktan daha doğru sonuç verir.